Cyfraith newydd i ddiwygio system arolygu a rheoleiddio gofal cymdeithasol Cymru i’w roi ar waith erbyn mis Ebrill 2019

January 2016

Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi bod cyfraith newydd a fydd yn newid y ffordd mae gwasanaethau gofal a chymorth cymdeithasol Cymru yn cael eu rheoleiddio a’u harolygu yn mynd i gael ei rhoi ar waith erbyn mis Ebrill 2019.

Mae Deddf Rheoleiddio ac Arolygu Gofal Cymdeithasol (Cymru) 2016, sydd wedi cael Cydsyniad Brenhinol gan Ei Mawrhydi y Frenhines heddiw, yn rhoi strwythur newydd i atebolrwydd, fel bod modd dwyn perchenogion gwasanaethau i gyfrif am fethiannau mewn gofal.

Mae’n rhoi’r pŵer hefyd i Weinidogion Cymru gael gwared nid yn unig ar wasanaethau gwael ond darparwyr gwael. Felly, os na fydd gwasanaethau yn taro’r nod, bydd pobl yn gweld bod rheoleiddwyr yn cymryd camau i fynd i’r afael â hyn.

Mae’r Ddeddf newydd yn adlewyrchu’r argymhellion yn deillio o Adolygiad Flynn, gan gynnwys cyflwyno prawf person addas a phriodol ar gyfer darparwyr gwasanaethau ac unigolion cyfrifol.

Bydd y system gofal cymdeithasol yng Nghymru yn cael ei feirniadu nawr ar sail yr hyn y mae’n ei gyflawni ar ran pobl. Bydd y Ddeddf newydd hefyd yn sicrhau bod pawb yn gwybod pa mor dda yw gwasanaethau a lle y mae angen gwneud gwelliannau.

Dywedodd y Prif Weinidog Carwyn Jones:

“Deddf Rheoleiddio ac Arolygu Gofal Cymdeithasol (Cymru) 2016 yw’r ail ddarn sylweddol o ddeddfwriaeth gofal cymdeithasol y mae’r llywodraeth hon wedi’i gyflwyno ers i’r Cynulliad Cenedlaethol gael pwerau deddfu newydd yn 2011.

“Drwy ein rhaglen ddeddfwriaethol, mae yna bwrpas i’r ffordd rydyn ni’n defnyddio ein pwerau – i ddarparu gofal cymdeithasol gwell i bobl Cymru.”

Yn dilyn cael Cydsyniad Brenhinol, mae Mark Drakeford, y Gweinidog Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol, wedi cadarnhau y bydd y system newydd ar gyfer rheoleiddio’r gweithlu yn cael ei rhoi ar waith erbyn mis Ebrill 2017. Bydd Cyngor Gofal Cymru yn cael enw newydd, sef Gofal Cymdeithasol Cymru, a bydd ei gylch gwaith yn cael ei ymestyn erbyn mis Ebrill 2017.

Bydd y system newydd ar gyfer rheoleiddio ac arolygu gwasanaethau a fydd yn cael ei sefydlu o dan y Ddeddf yn cael ei rhoi ar waith erbyn mis Ebrill 2019. I wireddu hyn, bydd trefniadau rheoleiddio gwasanaethau yn dod i rym ym mis Ebrill 2018 er mwyn sicrhau bod digon o amser ar gyfer sefydlu’r system newydd.

Bydd gwaith yn dechrau nawr ar y gyfres sylweddol o is-ddeddfwriaeth sy’n deillio o’r Ddeddf. Bydd gwaith yn cael ei wneud hefyd i sicrhau bod gan reoleiddiwr y gwasanaeth a’r gweithlu gynlluniau pontio cadarn ar waith i gyflawni’r newidiadau hyn.

Dywedodd Mark Drakeford:

“Deddf Rheoleiddio ac Arolygu Gofal Cymdeithasol (Cymru) a Deddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) yw penllanw ein rhaglen uchelgeisiol o ddiwygiadau i wasanaethau cymdeithasol ac maen nhw’n gwireddu’r ymrwymiad rydyn ni wedi’i wneud i bobl Cymru i adeiladu system gofal cymdeithasol gynaliadwy.

“Bydd y Ddeddf newydd hon yn rhoi system rheoleiddio ac arolygu newydd ar waith a fydd yn sicrhau bod ein gwasanaethau yn darparu gwasanaethau o safon uchel i’r rheini sy’n dibynnu arnyn nhw.”